Odpowiedzialność cywilna za naruszenie praw autorskich

    Reguły odpowiedzialności cywilnej z tytułu naruszenia praw autorskich zależą od rodzaju naruszonych praw. Inny reżim odpowiedzialności dotyczy naruszenia autorskich praw majątkowych, a inny naruszenia autorskich praw osobistych. Warto również wskazać, że w przypadku regulacji dotyczących ochrony autorskich praw majątkowych, mają one również odpowiednie zastosowanie do uprawionych z tytułu praw pokrewnych (na zasadzie określonej w art. 101 pr. aut.), zaś w przypadku artystycznych wykonań również regulacje dotyczące ochrony autorskich praw osobistych.

    Każdy twórca, którego autorskie prawa majątkowe zostały w jakikolwiek sposób naruszone, jak również podmiot praw pokrewnych został wyposażony przez przepisy ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych, w szereg uprawnień mających na celu odwrócenie skutków dokonanego naruszenia. I tak zgodnie z art. 79 pr. aut., podmiot, którego przysługujące mu autorskie prawa majątkowe zostały naruszone, może wystąpić do sprawcy tego naruszenie z:

    1. żądaniem dalszego naruszania tego prawa;
    2. żądaniem usunięcia skutków tego naruszenia:
    3. żądaniem naprawienia wyrządzonej szkody;
    4. żądaniem wydania uzyskanych z tytułu tego naruszenia korzyści;
    5. żądaniem umieszczenia w prasie jedno lub wielokrotnie oświadczenia o dokonanym naruszeniu autorskiego prawa majątkowego.

    W sytuacji, gdy dojdzie do naruszenia autorskich praw osobistych (szerzej o nich może przeczytać TUTAJ), twórcy, w oparciu o art. 78 ust. 1 pr. aut., przysługują następujące żądania względem podmiotu:

    1. w sytuacji, w której autorskie prawa osobiste zostały zagrożone działaniem osoby trzeciej, ale jeszcze nie doszło de facto do samego naruszenia tych praw – twórca może skierować do tej osoby żądanie zaniechania takiego działania;
    2. w sytuacji, w której autorskie prawa osobiste zostały naruszone, - twórca może skierować do osoby, która dopuścił się tego naruszenia, żądanie dopełnienia czynności potrzebnych do usunięcia skutków tego naruszenia, zwłaszcza do złożenia oświadczenia w tym zakresie. Ponadto jeżeli dokonującemu naruszenie można przypisać winę w jego działaniu, twórca może skierować roszczenie alternatywne o zadośćuczynienie za krzywdę wyrządzoną dokonanym naruszenia autorskich praw osobistych lub może żądać zobowiązania sprawy do uiszczenia określonej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny.

    Istotnym zagadnieniem jest również sprawa ochrony autorskich praw osobistych. Otóż i ta kwestia jest uregulowana, w art. 78 ust. 2-4 pr. aut. i wygląda ona następująco. W przypadku twórcy, który nie postanowił inaczej na wypadek swojej śmieci, legitymację do obrony przysługujących mu za życia autorskich praw osobistych mają w osoby bliskie w następującej kolejności: małżonek, zstępni, rodzice, rodzeństwo, zstępni rodzeństwa. Co ważne, każda następna grupa osób bliskich nabywa uprawnienie, gdy nie ma poprzedniej – np. zstępni zyskują legitymację gdy brak jest małżonka, a rodzeństwo twórcy dopiero w sytuacji gdy brak jest jego małżonka, zstępnych i wstępnych. Ta sama zasada (kolejność) obowiązuje w zakresie uprawnienia do wykonywania autorskich praw osobistych zmarłego twórcy, o ile ten nie postanowił inaczej na wypadek śmierci.

    Legitymację do wystąpienia z powództwem o ochronę autorskich praw majątkowym zmarłego twórcy posiada również stowarzyszenie twórców właściwe ze względu na rodzaj twórczości lub organizacja zbiorowego zarządzania prawami autorski lub prawami pokrewnymi zarządzająca prawami twórcy, o ile ten ostatni nie postanowił inaczej na wypadek śmierci.


    © 2019 PrawoAutora.pl Wszelkie prawa zastrzeżone. Serwis prowadzony przez Kancelaria Dzikowski Prawo Autorskie Wrocław